Hanx2De kroontjespen. We leerden ermee schrijven. Schooltafeltjes hadden een ingebouwd inktpotje en de grootste slijmjurk van de klas mocht een loodzware plastic fles met inkt rondzeulen om de potjes tot aan het streepje bij te vullen. Pestkoppen schijnen regelmatig meisjesvlechten in inktpotten gedrenkt te hebben, maar dat heb ik niet uit eigen waarneming. Wel heeft de hardnekkige onuitwisbaarheid van inkt op handen, gelaat en kleding altijd diepe indruk gemaakt. Kroontjespennen, de grote volksschrijver Gerard Reve zette er zijn hele oeuvre mee op papier, ook en vooral nadat er al vernuftiger manieren waren ontwikkeld om zijn godvruchtige gedachten aan het papier toe te vertrouwen.

De eerste schreden van Spruit op het journalistieke pad bij het regionale dagblad werden gezet met een schrijfmachine. Cursussen tienvingerig typen waren aan de redactie niet besteed. Elke redacteur geselde de hamers van zijn machine met twee wijsvingers, altijd gehaast, want aan het eind van de dag wachtte de koerier om de stapels kopijvellen naar het kantoor van de krant te brengen. Waar anderen, die dan weer wel bedreven waren in het tienvingerig aanslaan der toetsen, diezelfde kopij overtikten zodat de letters uiteindelijk, via magische grafische processen, in drukinkt zouden beklijven op krantenpapier om zo aan hun eeuwigheidswaarde voor een dag te voldoen.

Sinds kort beleef ik op mijn IPad weer de onvervalste sensatie van rammelen op de schrijfmachine. De app Hanx van Tom Hanks geeft dezelfde lichtelijk misvormde letters als een oude Remington en produceert het ratelende geluid van ritmisch aangeslagen hamers, inclusief het belletje dat waarschuwt dat het einde van de regel is bereikt. Binnen de app kun je kiezen uit meerdere schrijfmachines, ieder met hun eigen look en feel. With Hanx Writer, you’ll hear the rhythm of your work with SHOOK SHOOK or FITT-FITT, typt Hanx in de introductie van zijn app. Klopt. Adembenemend. Wonderschoon.

Bij DWDD deed een schrijfmachinecollectioneur aan crowdfunding om zijn verzameling in een museum onder te brengen. De meegebrachte machines zetten alleen al met hun majestueuze schoonheid ’s mans argumenten volop kracht bij. Een uitvinding uit de negentiende eeuw die tot ver in de twintigste eeuw had standgehouden. Matthijs van Nieuwkerk vertelde hoe de jonge honden van zijn redactie eerder op de dag samendromden rond de typemachines die voor de uitzending waren binnengebracht. En hoe ze schoorvoetend probeerden te typen op een maagdelijk vel papier. “Kijk nou! Hij print het meteen uit!”

De Vrolijke Spruit