Ritueel

Op de schaal van een mensenleven is het niet lang geleden. De onderwijzer stuurde je de klas uit. Om tijdens de les een pakje sigaretten voor hem te halen bij de winkel om de hoek. Het lijkt nu weerzinwekkend en immoreel, maar onderwijzers en leraren rookten. Tijdens de les. In de pauze. De hele dag door. Nee, dat was niet gek. Helemaal niet. Juist niet. Want iedereen rookte. Overal. In het vliegtuig. In de bus, in de trein. Op het werk, natuurlijk. Uiteraard in kroeg, restaurant en bioscoop. Thuis. In bed. De bakker en de huisarts. Tabaksmerken waren groot, sterk, een tikje hautain. Een pakje sigaretten was een geheimzinnige belofte. Van overdadige luxe in exotische oorden. Rijkdom, stijl, elegante dames, stoere mannen. Roken als verbindend ritueel.

Oogstrelende marketing. Een spannend leven in het verschiet voor elke sloeber. Advertenties van filosofisch voor zich uit peinzende acteurs voor Caballero, in existentialistisch zwart-wit, met onopvallend opkringelende rook. Of van de flitsende wereld van succes en alles wat daarbij hoort, New York voor Peter Stuyvesant, ruig buitenleven voor de Marlboro Man. De onderwijzer rookte stijlvolle geel-blauw verpakte North State. Mijn ouders het statige, wat saaie Arsenal, opa was van de Lexington. De wereld was overzichtelijk. Iedereen merkvast. Handig voor Sinterklaas. Pall Mall, Roxy, Gladstone of Golden Fiction. Filtersigaretten voor de vrouwen. Met menthol voor malle tantes zonder man. Zelf was ik na de shag van de Camels, uiteraard zonder filter.

Het schijnt dat het verband tussen longkanker en roken pas laat in de jaren zestig werd vermoed. Zoals er nog kannibalenstammen zijn die geen verband leggen tussen de daad en het krijgen van kinderen. Ik stopte van het ene op het andere moment toen de lol eraf was. Uitgerookt. Mijn omgeving vond het knap, maar dat was het niet. Het kostte geen moeite. Voor wie er wel moeite mee heeft heb ik hier de enige echte altijd werkende tip.

Twee schooljongetjes belden aan met de vraag of ik kinderpostzegels wilde kopen. Ze schaterden inschikkelijk toen ik met gespeelde verbazing vroeg of ze geen e-mail hadden. Later zag ik een wervingsadvertentie voor de functie van directeur bij de Stichting Kinderpostzegels. Het stond er niet bij, maar ik vermoed dat het wel parttime kan. Een mooie stapelbaan, samen met het importeurschap van cassetterecorders en asbakken voor de horeca.

De Vrolijke Spruit